Süre dolunca sözleşme kendiliğinden bitmez
Konut ve çatılı işyerinde belirli süreli kira, kiracı susarsa bir yıl daha uzar. Ev sahibi “tarih doldu” diyerek anahtar isteyemez. Çıkmak isteyen kiracının tarihi, bitişten en az 15 gün öncedir.
Kiracı çıkacaksa: 15 gün
Sözleşme 1 Mart 2025’te başlayıp 1 Mart 2026’da bitiyorsa, kiracının yenilememe bildirimi en geç 14 Şubat 2026’da gitmiş olmalıdır. 15 gün, bitiş gününün kendisinden geriye sayılır. 20 Şubat’ta atılan mesaj bu süreyi kaçırır.
Bildirimi iadeli taahhütlü mektup ya da noter üzerinden gönderin. Takip numarasını saklayın. Metin iki cümledir: “1 Mart 2026’da sona erecek kira sözleşmesini yenilemiyorum. Anahtarı 1 Mart 2026’da teslim edeceğim.” WhatsApp’ta “çıkıyorum” yazmak, karşı taraf kabul etmezse elinizde kalan tek şey ekran görüntüsüdür.
15 günü kaçırırsanız sözleşme bir yıl daha sürmüş sayılır. Ev sahibi sözlü “çık tabii” dediyse bunu yazıya dökmeden evi boşaltmayın. Depozito tartışması bu cümleden çıkar. Yazıda erken tahliyenin kabul edildiği ve cezai şart istenmediği açıkça dursun.
Ev sahibi süre bitti diye çıkaramaz
Aynı örnekte kiracı 14 Şubat’a kadar susarsa sözleşme 1 Mart 2027’ye kadar, aynı koşullarla, bir yıl uzar. Ev sahibinin “bir yıllık sözleşme doldu, tahliye edin” yazısı bu uzamayı durdurmaz. Türk Borçlar Kanunu madde 347 bunu ayrıca söyler: kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez.
Uzanmak, kiranın hiç artmayacağı anlamına gelmez. Süre 347’nin konusudur. Bedel 344’ün konusudur. Yeni yılın kirası, sözleşmede daha düşük bir oran yoksa on iki aylık ortalama TÜFE tavanını aşamaz. Tavanı buradan hesaplayın: kira artış hesabı. Nasıl kurulduğunu artış rehberinde anlattık.
On yıllık uzamadan sonra
Ev sahibinin sebep göstermeden sona erdirebildiği yer, ilk sürenin bitiminden sonraki on yıllık uzama süresinin sonudur. Sözleşme 1 Eylül 2015’te bir yıllığına yapılmış olsun. İlk dönem 1 Eylül 2016’da biter. On yıllık uzama 1 Eylül 2026’da dolar.
Bu hakkı kullanmak için bildirim, uzama yılının bitiminden en az üç ay önce gider. 1 Eylül 2026 için son gün 1 Haziran 2026’dır. O tarihte bildirim gitmediyse sözleşme 1 Eylül 2027’ye uzamış olur. Bir sonraki sebepsiz fesih penceresi, 1 Eylül 2027 bitişi için 1 Haziran 2027’den önce atılacak bildirimdir. Üç ayı kaçırmak, o yılı da kaybettirir.
On yıl dolmadan ev sahibinin elindeki yollar başkadır: gereksinim, tahliye taahhüdü, temerrüt. Onlar bu sayfanın konusu değil. Tahliye sebepleri rehberine bakın. Beşinci yıldan sonra bedelin yeniden belirlenmesi de ayrıdır; o kira tespit davasıdır, tahliye değildir.
Bu hesabın işlemediği sözleşme
Bitiş tarihi yazmayan, belirsiz süreli bir sözleşmeye 15 gün kuralını uygulamayın. Konut kiralarının çoğu belirli sürelidir ve bitiş günü sözleşmenin ilk sayfasındadır. Tarih yoksa önce metni okuyun. Çatısız yerler, arsa ve bazı taşınır kiraları da 347’nin bu fıkrasının dışındadır.
Takvimi sözleşmenin üstüne yazın: kiracı bildirimi için bitiş eksi 15 gün, ev sahibinin sebepsiz bildirimi için on yıllık uzamanın sonu eksi 3 ay. İki tarih aynı şey değildir.